Passport Fee Hike: 1 जुलैपासून पासपोर्ट काढणे महाग! केंद्र सरकारने जाहीर केले नवे शुल्क, जाणून घ्या संपूर्ण दर

1 जुलै 2026 पासून भारतीय पासपोर्टचे शुल्क वाढणार आहे. 36 आणि 60 पानांच्या पासपोर्टसह तत्काळ सेवांचे नवीन दर, बालक व ज्येष्ठ नागरिकांना मिळणारी सवलत आणि नवीन नियम जाणून घ्या.

पुणे २६ जून २०२६ : परदेशात शिक्षण, नोकरी, व्यवसाय किंवा पर्यटनासाठी जाणाऱ्या नागरिकांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. केंद्र सरकारने भारतीय पासपोर्टच्या शुल्कात वाढ करण्याचा निर्णय घेतला असून 1 जुलै 2026 पासून नवीन शुल्क लागू होणार आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने ‘पासपोर्ट (सुधारणा) नियम, 2026’ अधिसूचित करत ही माहिती जाहीर केली आहे. या निर्णयामुळे नवीन पासपोर्ट काढणारे तसेच पासपोर्टचे नूतनीकरण करणाऱ्या नागरिकांना पूर्वीपेक्षा अधिक शुल्क भरावे लागणार आहे.

नवीन नियमांनुसार 36 पानांच्या सामान्य पासपोर्टसाठी आतापर्यंत ₹1,500 शुल्क आकारले जात होते. मात्र 1 जुलैपासून यासाठी ₹2,500 मोजावे लागतील. तत्काळ सेवेद्वारे 36 पानांचा पासपोर्ट मिळवण्यासाठी सध्या ₹3,500 शुल्क आकारले जाते, ते वाढून ₹5,000 होणार आहे. त्याचप्रमाणे 60 पानांच्या सामान्य पासपोर्टचे शुल्क ₹2,000 वरून ₹3,500 करण्यात आले आहे. तर 60 पानांच्या तत्काळ पासपोर्टसाठी आता ₹6,000 शुल्क भरावे लागणार असून यापूर्वी हे शुल्क ₹4,000 होते.

पासपोर्ट शुल्कात झालेली ही वाढ परदेशात जाण्याचे नियोजन करणाऱ्या नागरिकांसाठी अतिरिक्त आर्थिक भार ठरणार आहे. विशेषतः शिक्षण, नोकरी किंवा व्यवसायासाठी परदेशात जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आणि व्यावसायिकांना या बदलाचा परिणाम जाणवू शकतो. त्यामुळे ज्यांचे पासपोर्ट अर्ज अद्याप दाखल झालेले नाहीत, त्यांनी शक्य असल्यास 1 जुलैपूर्वी अर्ज करण्याचा पर्यायही विचारात घेऊ शकतात.

मात्र, केंद्र सरकारने काही नागरिकांना दिलासा देखील दिला आहे. नवीन नियमांनुसार 8 वर्षांपर्यंतच्या बालकांना आणि 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांना नवीन पासपोर्ट अर्जावर 10 टक्के शुल्क सवलत मिळणार आहे. ही सवलत केवळ नवीन पासपोर्ट अर्जासाठी लागू असेल. पासपोर्टचे नूतनीकरण करताना या सवलतीचा लाभ मिळणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

पासपोर्टच्या वैधतेबाबतही सरकारने महत्त्वाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. प्रौढ नागरिकांसाठी जारी होणाऱ्या पासपोर्टची वैधता जास्तीत जास्त 10 वर्षे राहील. तर 18 वर्षांखालील अल्पवयीन मुलांसाठी पासपोर्टची वैधता 5 वर्षे किंवा संबंधित व्यक्ती 18 वर्षांची होईपर्यंत, यापैकी जे आधी असेल तेवढीच असेल.

दरम्यान, परराष्ट्र मंत्रालयाने भारतीय पासपोर्टबाबत एक महत्त्वाची बाब स्पष्ट केली आहे. मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, पासपोर्ट हा मुख्यतः आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी वापरला जाणारा अधिकृत प्रवास दस्तऐवज आहे. तो एखाद्या व्यक्तीच्या भारतीय नागरिकत्वाचा अंतिम किंवा निर्णायक पुरावा मानला जाऊ शकत नाही. नागरिकत्व सिद्ध करण्यासाठी इतर कायदेशीर कागदपत्रांचा विचार केला जातो.

पासपोर्ट शुल्कातील ही वाढ देशभरातील लाखो नागरिकांवर परिणाम करणारी ठरणार असून, परदेश प्रवासाचे नियोजन करणाऱ्यांनी नवीन शुल्क संरचनेची माहिती घेऊन त्यानुसार आर्थिक नियोजन करणे आवश्यक आहे. 1 जुलैपासून लागू होणारे हे नवीन नियम सर्व पासपोर्ट सेवा केंद्रांमध्ये आणि ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेत लागू राहतील.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Shrimay Padhye

See author's posts