पुणे जिल्ह्यात आरोग्य विभागाची व्यापक सर्वेक्षण मोहीम डेंग्यू-मलेरियाचा धोका रोखण्यासाठी उपाय
पुणे जिल्ह्यात आरोग्य विभागाची व्यापक सर्वेक्षण मोहीम डेंग्यू-मलेरियाचा धोका रोखण्यासाठी उपाय
पावसाळ्यात डासांची उत्पत्ती आणि किटकजन्य आजारांचा धोका वाढत असल्याने पुणे जिल्ह्यात आरोग्य विभागाने व्यापक सर्वेक्षण मोहीम सुरू केली आहे. नागरिकांना सहकार्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुणे 26 ऑगस्ट 2026 : पावसाळ्यात डासांच्या उत्पत्तीसाठी पोषक वातावरण तयार होत असल्याने पुणे जिल्ह्यात आरोग्य विभागाने किटकजन्य आजारांविरोधात व्यापक सर्वेक्षण मोहीम सुरू केली आहे. राष्ट्रीय किटकजन्य रोग नियंत्रण केंद्राच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार ही मोहीम राबवण्यात येत आहे. डेंग्यू, मलेरिया, चिकुनगुनिया आणि इतर डासांमार्फत पसरणाऱ्या आजारांचा प्रसार रोखण्यासाठी नागरिकांनी आरोग्य विभागाच्या पथकांना सक्रिय सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
पावसाळ्यात विविध ठिकाणी साचणारे स्वच्छ किंवा दूषित पाणी डासांच्या पैदाशीस कारणीभूत ठरते. घरातील पाण्याच्या टाक्या, फुलदाण्या, कुलर, फ्रिजच्या मागील ट्रे, वापरात नसलेली भांडी, टायर, नारळाच्या करवंट्या आणि बांधकामांच्या ठिकाणी साचलेल्या पाण्यामध्ये डासांच्या अळ्या तयार होऊ शकतात. डासांची संख्या वाढल्यानंतर किटकजन्य आजारांचा प्रसार वेगाने होण्याचा धोका असतो.
आरोग्य विभागाच्या सर्वेक्षण मोहिमेत घराघरांमध्ये जाऊन पाणी साचण्याची संभाव्य ठिकाणे तपासली जात आहेत. संशयित डासोत्पत्ती स्थळे आढळल्यास तेथील पाणी रिकामे करणे, अळीनाशक उपाय करणे आणि संबंधित नागरिकांना प्रतिबंधात्मक सूचना देणे यावर भर दिला जाणार आहे. ताप किंवा किटकजन्य आजाराची लक्षणे असलेल्या व्यक्तींची माहिती संकलित करून आवश्यकता भासल्यास तपासणीसाठी मार्गदर्शन केले जाणार आहे.
घराबरोबरच शाळा, कार्यालये, व्यावसायिक आस्थापना, बांधकाम प्रकल्प, सोसायट्यांचे परिसर, भंगाराची दुकाने, गॅरेज आणि सार्वजनिक ठिकाणांचीही तपासणी केली जाऊ शकते. विशेषतः बांधकामांच्या ठिकाणी उघड्या टाक्या, ड्रम आणि खड्ड्यांमध्ये पाणी साचण्याची शक्यता अधिक असते. अशा ठिकाणी नियमित स्वच्छता आणि प्रतिबंधात्मक उपाय करणे संबंधित मालकांची जबाबदारी असल्याचे आरोग्य विभागाने स्पष्ट केले आहे.
नागरिकांनी आठवड्यातील एक दिवस ‘कोरडा दिवस’ म्हणून पाळावा. त्या दिवशी घरातील सर्व पाणीसाठे पूर्णपणे रिकामे करून भांडी स्वच्छ धुवावीत आणि कोरडी करावीत. पाण्याच्या टाक्यांना घट्ट झाकण बसवावे. टेरेस, गॅलरी किंवा अंगणात पाणी साचणार नाही, याची काळजी घ्यावी. वापरात नसलेल्या वस्तूंची योग्य विल्हेवाट लावावी आणि परिसरातील कचरा नियमितपणे हटवावा.
डेंग्यूचा प्रसार करणारा एडीस डास प्रामुख्याने दिवसा चावतो. त्यामुळे केवळ रात्री मच्छरदाणी वापरणे पुरेसे नाही. घराच्या खिडक्यांना जाळ्या बसवणे, पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालणे, डासप्रतिबंधक साधनांचा सुरक्षित वापर करणे आणि लहान मुलांची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. परिसरात धूर फवारणी झाली म्हणजे डासांचा धोका पूर्णपणे संपतो, असा गैरसमज टाळावा. डासांची उत्पत्ती होणारी ठिकाणे नष्ट करणे हा सर्वाधिक प्रभावी उपाय आहे.
अचानक ताप येणे, तीव्र डोकेदुखी, डोळ्यांच्या मागे वेदना, सांधेदुखी, अंगदुखी, त्वचेवर पुरळ, थंडी वाजणे किंवा अशक्तपणा जाणवल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. स्वतःहून औषधे घेणे टाळावे. विशेषतः तापासोबत रक्तस्राव, तीव्र पोटदुखी, सतत उलट्या, श्वास घेण्यास त्रास किंवा अस्वस्थता जाणवल्यास रुग्णाला तातडीने जवळच्या आरोग्य केंद्रात किंवा रुग्णालयात नेणे आवश्यक आहे.
आरोग्य विभागाचे कर्मचारी सर्वेक्षणासाठी आल्यास त्यांना घर आणि परिसरातील संभाव्य डासोत्पत्ती स्थळांची तपासणी करू द्यावी. तापाच्या रुग्णांची माहिती लपवू नये आणि आवश्यक नमुना तपासणीसाठी सहकार्य करावे. सोसायट्या आणि ग्रामपंचायतींनी सामूहिक स्वच्छता मोहीम राबवून नागरिकांमध्ये जनजागृती करावी.
किटकजन्य आजारांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केवळ प्रशासनाची कारवाई पुरेशी नसून प्रत्येक नागरिकाचा सहभाग आवश्यक आहे. घर आणि परिसरात पाणी साचू न देणे, स्वच्छता राखणे आणि लक्षणे दिसल्यास वेळेत उपचार घेणे या उपायांमुळे डेंग्यू, मलेरिया आणि चिकुनगुनियाचा प्रसार रोखता येऊ शकतो, असे आरोग्य विभागाने स्पष्ट केले आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
