छठपूजा २०२६: गिरगाव चौपाटीवर आयोजनास हायकोर्टाची मनाई, आयोजकांसमोर पर्यायी जागेचा प्रश्न
छठपूजा २०२६: गिरगाव चौपाटीवर आयोजनास हायकोर्टाची मनाई, आयोजकांसमोर पर्यायी जागेचा प्रश्न
मुंबईतील गिरगाव चौपाटीवर छठपूजेचे आयोजन करण्याची मागणी मुंबई उच्च न्यायालयाने फेटाळली आहे. धार्मिक स्वातंत्र्य, सार्वजनिक ठिकाणांचे नियम आणि पूर्वपरवानगीच्या मुद्द्यावर न्यायालयाने महत्त्वाचे निरीक्षण नोंदवले.
१० नोव्हेंबर २०२६ पुणे : मुंबईतील गिरगाव चौपाटीवर छठपूजेचे आयोजन करण्यासंदर्भातील मागणी मुंबई उच्च न्यायालयाने फेटाळून लावली आहे. छठ महापर्व सुरू होण्यासाठी अवघे काही दिवस शिल्लक असताना न्यायालयाने दिलेल्या या निर्णयामुळे आयोजकांसमोर पर्यायी जागेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. गिरगाव चौपाटीवर धार्मिक कार्यक्रम आयोजित करण्याची परवानगी मिळावी, अशी मागणी मिथिला छठ पूजा संघ या संस्थेने न्यायालयात केली होती. मात्र, सार्वजनिक ठिकाणी कार्यक्रम आयोजित करताना लागू असलेल्या नियमांचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
छठपूजेचा उत्सव १३ नोव्हेंबरपासून सुरू होणार आहे. उत्तर भारतीय समाजामध्ये या पर्वाला विशेष धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे. मुंबईसह महाराष्ट्रातील विविध भागांमध्ये मोठ्या संख्येने भाविक या उत्सवात सहभागी होतात. गिरगाव चौपाटीवरही छठपूजेचे आयोजन करण्यासाठी आयोजकांकडून प्रयत्न सुरू होते. मात्र, संबंधित ठिकाणी कार्यक्रम आयोजित करण्यासंदर्भात आधीपासूनच काही निर्बंध लागू असल्याने हा विषय न्यायालयात पोहोचला होता.
मिथिला छठ पूजा संघाने गिरगाव चौपाटीवर पूजेचे आयोजन करण्यासाठी परवानगी मिळावी, अशी मागणी केली होती. या मागणीवर सुनावणी करताना मुंबई उच्च न्यायालयाने आयोजकांना परवानगी देण्यास नकार दिला. निर्णयानंतर आयोजकांनी छठपूजेसाठी अन्य पर्यायी जागा उपलब्ध करून देण्याबाबतही न्यायालयाकडे विनंती केली. मात्र, यासंदर्भात न्यायालयाने कोणतेही विशेष निर्देश दिले नाहीत. कायद्यानुसार उपलब्ध असलेल्या पर्यायांचा विचार करून आयोजकांना पुढील व्यवस्था करता येईल, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
या सुनावणीदरम्यान न्यायालयाने भारतीय संविधानातील अनुच्छेद २५ च्या तरतुदींचाही उल्लेख केला. या अनुच्छेदानुसार प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या धर्माचे पालन आणि धार्मिक आचरण करण्याचे स्वातंत्र्य देण्यात आले आहे. मात्र, हा अधिकार अमर्याद नसून सार्वजनिक सुव्यवस्था, नैतिकता आणि आरोग्याशी संबंधित मर्यादांच्या अधीन आहे, असे न्यायालयाने नमूद केले. त्यामुळे सार्वजनिक ठिकाणी धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन करताना संबंधित नियम आणि प्रशासकीय परवानग्यांचे पालन करणे आवश्यक ठरते.
गिरगाव चौपाटीच्या व्यवस्थापनासंदर्भात उच्चस्तरीय समितीने काही नियम आणि निर्बंध निश्चित केले आहेत. डी. बी. मार्ग पोलीस ठाण्याकडूनही या संदर्भातील माहिती आयोजकांना पत्राद्वारे देण्यात आली होती. समितीने काही विशिष्ट उत्सव आणि कार्यक्रमांना परवानगी दिलेली आहे. यामध्ये ख्रिसमस, कृष्णलीला, रामलीला, नवरात्रोत्सव आणि गणेशोत्सव यांसारख्या कार्यक्रमांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र, इतर कार्यक्रमांसाठी संबंधित विभागाची पूर्वपरवानगी घेणे आवश्यक आहे.
दरम्यान, छठ महापर्व हा चार दिवस चालणारा धार्मिक उत्सव आहे. या पर्वाच्या पहिल्या दिवशी नहाय-खाय हा विधी केला जातो. भाविक स्नान करून सात्विक भोजन ग्रहण करतात. दुसऱ्या दिवशी खरना विधी पार पडतो. या दिवशी दिवसभर उपवास केल्यानंतर संध्याकाळी गुळाच्या खिरीचा प्रसाद घेतला जातो.
तिसऱ्या दिवशी छठपूजेचा मुख्य विधी पार पडतो. या दिवशी भाविक मावळत्या सूर्याला अर्घ्य अर्पण करतात. चौथ्या दिवशी उगवत्या सूर्याला अर्घ्य देऊन व्रताची सांगता केली जाते. या धार्मिक परंपरेमुळे जलाशयांच्या परिसरात भाविकांची मोठी उपस्थिती पाहायला मिळते.
आता गिरगाव चौपाटीवरील आयोजनाला परवानगी न मिळाल्याने मुंबईतील छठपूजा आयोजकांना पर्यायी व्यवस्थेचा विचार करावा लागणार आहे. उत्सव जवळ आल्यामुळे उपलब्ध जागा, आवश्यक परवानग्या आणि भाविकांसाठीच्या सुविधांचे नियोजन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. न्यायालयाच्या निर्णयानंतर आयोजक पुढील कोणती भूमिका घेतात आणि छठपूजेचे आयोजन कोणत्या ठिकाणी केले जाते, याकडे मुंबईतील भाविकांचे लक्ष लागले आहे.
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
