पुरंदरमध्ये काटेबारस यात्रा थरारक अनुभव; हजारो भक्तांनी घेतल्या काट्यांच्या ढिगार्यात उड्या
पुरंदरमध्ये काटेबारस यात्रा थरारक अनुभव; हजारो भक्तांनी घेतल्या काट्यांच्या ढिगार्यात उड्या
पुण्यातील पुरंदर तालुक्यातील गुळूंचे गावात तीनशे वर्षांहून जुनी काटेबारस यात्रा उत्साहात पार पडली. हजारो भाविकांनी बाभळीच्या काट्यांच्या ढिगाऱ्यांमध्ये उड्या घेत ज्योतिर्लिंग देवाच्या दर्शनाचा थरार अनुभवला.
सायली मेमाणे
पुणे २ ऑक्टोबर २०२५ : पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात असलेल्या गुळूंचे गावात दरवर्षीप्रमाणे यंदाही काटेबारस यात्रा मोठ्या भक्तीभावाने आणि उत्साहात पार पडली. ही यात्रा महाराष्ट्रातील अत्यंत अनोख्या आणि पारंपरिक धार्मिक परंपरांपैकी एक मानली जाते. हजारो भक्त या यात्रेला उपस्थित राहतात आणि बाभळीच्या काट्यांच्या ढिगाऱ्यांमध्ये उड्या घेत देव भेटीचा थरार अनुभवतात. यंदाही “हर हर महादेव” च्या जयघोषात गाव भक्तिभावाने दुमदुमले होते.
गुळूंचे गावातील ज्योतिर्लिंग देवाच्या मंदिरात काटेबारस यात्रा दरवर्षी कार्तिक महिन्यात साजरी केली जाते. या अनोख्या परंपरेत भाविक स्वतःच्या मर्जीनुसार बाभळीच्या काट्यांच्या ढिगाऱ्यांमध्ये उड्या घेतात. या कृतीमुळे त्यांना देवदर्शन झाल्याचा आणि त्यांच्या मनोकामना पूर्ण होण्याचा विश्वास असतो. या ठिकाणी कोणत्याही प्रकारची अंधश्रद्धा नसून, ही एक धार्मिकता आणि साहस यांचा संगम असलेली पारंपरिक प्रथा आहे, असे स्थानिक ग्रामस्थ सांगतात.
या यात्रेशी संबंधित एक जुनी आख्यायिका आजही भाविकांमध्ये प्रसिद्ध आहे. असे सांगितले जाते की, भगवान शंकर म्हणजेच ज्योतिर्लिंग आणि त्यांच्या बहिणी आसावरी यांच्यात वाद झाला होता. रुसलेली आसावरी आपल्या घरी गेली आणि ज्योतिर्लिंग देव तिला परत आणण्यासाठी गेले. मात्र ती येण्यास तयार नव्हती. आपल्या बहिणीचा राग शमवण्यासाठी आणि पश्चाताप व्यक्त करण्यासाठी ज्योतिर्लिंग देवाने काट्यांच्या ढिगाऱ्यात लोळण घेतली. देवाची ही अवस्था पाहून बहिणीला त्यांची दया आली आणि ती परत घरी आली. त्या घटनेच्या स्मरणार्थ ही काटेबारस यात्रा दरवर्षी साजरी केली जाते, अशी श्रद्धा भाविकांमध्ये आहे.
या परंपरेला आता सुमारे तीनशे वर्षांहून अधिक काळ झाला असून, ती अखंडपणे चालत आहे. स्थानिक ग्रामस्थ सांगतात की, बाभळीच्या काट्यांच्या ढिगाऱ्यात उड्या मारणाऱ्या भक्तांना फारसे काटे टोचत नाहीत. जरी टोचले तरी त्यातून गंभीर जखम होत नाही. त्यामुळे या परंपरेला “श्रद्धा आणि साहस” यांचा मिलाफ असे म्हणता येईल.
गुळूंचे गावात या यात्रेच्या निमित्ताने भक्तांचा प्रचंड जनसमुदाय जमा झाला होता. यात्रेदरम्यान भक्तांनी “हर हर महादेव” च्या जयघोषात देवदर्शन घेतले. अनेकांनी बाभळीच्या काट्यांच्या ढिगाऱ्यात लोळण घेऊन आपल्या श्रद्धेची प्रचिती दिली. संपूर्ण गाव भक्तिभावाने उजळून निघाला होता.
पुरंदर तालुक्यातील ही काटेबारस यात्रा महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीचा एक अभिन्न भाग बनली आहे. आधुनिक युगातही ही परंपरा तितक्याच भक्तिभावाने साजरी होत आहे. ती धार्मिकतेबरोबरच मानवाच्या श्रद्धा, परंपरा आणि साहसाचे दर्शन घडवणारी आहे.
Do-follow Links:
Instagram
YouTube
Facebook
Twitter
About The Author
