मान्सून 2026 केरळमध्ये दाखल IMD चा इशारा, यंदा सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता

Monsoon 2026 Update: नैऋत्य मान्सून केरळमध्ये दाखल झाला असून यंदा 3 दिवस उशिराने आगमन झाले आहे. IMD ने अल निनोच्या प्रभावामुळे जून ते सप्टेंबरदरम्यान सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे.

पुणे ०४ जून २०२६ : भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 4 जून 2026 रोजी नैऋत्य मान्सून केरळमध्ये दाखल झाल्याची अधिकृत घोषणा केली आहे. यामुळे देशभरातील शेतकरी, नागरिक आणि हवामान तज्ज्ञांचे लक्ष आता आगामी पावसाळ्याकडे लागले आहे. मात्र मान्सूनच्या आगमनासोबतच भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या एका महत्त्वाच्या इशाऱ्यामुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. यंदा देशात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

सामान्यतः मान्सून 1 जूनच्या सुमारास केरळ किनारपट्टीवर दाखल होतो. यंदा तो तीन दिवस उशिराने पोहोचला आहे. यापूर्वी हवामान विभागाने 26 मे रोजी मान्सून केरळमध्ये दाखल होण्याचा अंदाज व्यक्त केला होता. मात्र वातावरणातील बदल आणि हवामानाच्या परिस्थितीमुळे मान्सूनच्या आगमनाला विलंब झाला. गेल्या वर्षी मान्सून 24 मे रोजीच केरळमध्ये दाखल झाला होता आणि संपूर्ण देशातही अपेक्षेपेक्षा लवकर पोहोचला होता.

मान्सूनचे आगमन जरी झाले असले तरी यंदाच्या पावसाबाबतचे संकेत चिंताजनक मानले जात आहेत. IMD च्या अंदाजानुसार जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांच्या कालावधीत देशातील बहुतांश भागात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडू शकतो. दीर्घकालीन सरासरीच्या तुलनेत यंदा सुमारे 90 टक्के पाऊस होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. विशेषतः मध्य भारतातील मान्सून कोर झोनमध्ये कमी पाऊस होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. हा भाग कृषी उत्पादनासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो आणि येथील शेती मोठ्या प्रमाणात पावसावर अवलंबून असते.

हवामान विभागाच्या मते, यामागे ‘अल निनो’ हा प्रमुख घटक असू शकतो. प्रशांत महासागरातील तापमानवाढीमुळे निर्माण होणारी अल निनो परिस्थिती भारतातील मान्सूनवर परिणाम करते. यामुळे पावसाचे प्रमाण कमी होण्याची शक्यता वाढते. 2002, 2009, 2015 आणि 2023 या वर्षांमध्येही अल निनोमुळे देशातील अनेक भागांमध्ये पावसाची कमतरता जाणवली होती.

मान्सूनचा पाऊस भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. देशातील खरीप हंगामातील बहुतांश पिके पावसावर आधारित असल्याने मान्सूनची स्थिती थेट शेती उत्पादनावर परिणाम करते. पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास पेरणी, सिंचन, पिकांची वाढ आणि उत्पादन यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे शेतकरी वर्ग हवामानाच्या प्रत्येक अपडेटकडे बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.

केरळमध्ये मान्सून दाखल होण्यासाठी विशिष्ट निकष पूर्ण करावे लागतात. राज्यातील 14 हवामान केंद्रांपैकी किमान 60 टक्के केंद्रांवर सलग दोन दिवस 2.5 मिमी किंवा त्याहून अधिक पाऊस नोंदवला जाणे आवश्यक असते. यासोबतच वाऱ्यांचा वेग, दिशा आणि ढगांची घनता यांचाही विचार केला जातो. हे सर्व निकष पूर्ण झाल्यानंतरच मान्सून आगमनाची अधिकृत घोषणा केली जाते.

यंदा देशात सुमारे 80 सेंटीमीटर पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. दीर्घकालीन सरासरी 87 सेंटीमीटर असताना हा आकडा कमी मानला जातो. त्यामुळे आगामी काही आठवड्यांतील मान्सूनची गती, त्याचा विस्तार आणि पावसाचे वितरण यावर देशातील कृषी आणि आर्थिक परिस्थिती मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts