माथेरान घाटात बिबट्याचे दर्शन टॅक्सी चालकाच्या व्हिडिओनंतर वन विभाग सतर्क, नागरिकांना इशारा

माथेरान घाट रस्त्यावर रात्री बिबट्या दिसल्याचा व्हिडिओ समोर आल्यानंतर वन विभाग सतर्क झाला आहे. स्थानिकांना खबरदारीच्या सूचना देत फलकबाजी सुरू करण्यात आली आहे.

पुणे १५ एप्रिल २०२६ : माथेरान घाट रस्त्यावर रात्रीच्या वेळी बिबट्या दिसल्याची घटना समोर आल्यानंतर परिसरात एकाच वेळी उत्सुकता आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. पायथ्याशी आणि डोंगरमाथ्यावर दाट वनक्षेत्र लाभलेल्या या भागात वन्यजीवांचा वावर अधूनमधून दिसत असतो; मात्र रस्त्यावरून प्रवास करताना बिबट्या प्रत्यक्ष नजरेस पडल्याने ही घटना चर्चेचा विषय ठरली आहे. रात्री उशिरा प्रवासी घेऊन घाटमार्गाने जाणाऱ्या एका टॅक्सी चालकाने रस्त्याच्या कडेला शांतपणे चालणारा बिबट्या पाहिला आणि तत्काळ मोबाईलवर त्याचा व्हिडिओ चित्रित केला. हा व्हिडिओ स्थानिकांमध्ये वेगाने व्हायरल झाल्यानंतर वन विभागाने तत्काळ परिस्थितीची दखल घेतली.

माथेरान आणि त्याच्या पायथ्याशी असलेले जंगल जैवविविधतेसाठी ओळखले जाते. या परिसरात बिबट्या, कोल्हा, रानडुक्कर, माकडे अशा विविध वन्यजीवांचे अधिवास आहेत. उन्हाळ्याच्या दिवसांत पाण्याच्या शोधात किंवा शिकार शोधण्यासाठी वन्यप्राणी मानवी वस्तीच्या जवळ येण्याच्या घटना वाढतात, असे वन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. घाट रस्त्यालगत दाट झाडी, खोल दऱ्या आणि शांत वातावरण असल्यामुळे बिबट्यासारख्या प्राण्यांना हालचालीसाठी सुरक्षित मार्ग मिळतो. त्यामुळे अशा दर्शनाच्या घटना पूर्णपणे अनपेक्षित नसल्या, तरी त्या दुर्मिळच मानल्या जातात.

व्हिडिओ समोर आल्यानंतर वन विभागाच्या पथकांनी परिसराची पाहणी सुरू केली आहे. बिबट्याच्या हालचालींचे निरीक्षण करण्यासाठी काही ठिकाणी ट्रॅप कॅमेरे बसवण्याची तयारी करण्यात आली आहे. तसेच, स्थानिक ग्रामस्थ, वाहनचालक आणि पर्यटक यांना सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात येत आहेत. घाट रस्त्यावर आणि गावांच्या प्रवेशद्वारांवर इशारे देणारे फलक लावण्याची मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. रात्रीच्या वेळी अनावश्यकपणे थांबू नये, वाहनातून खाली उतरू नये, तसेच एकटे फिरणे टाळावे, अशा सूचनांचा यात समावेश आहे.

वन अधिकाऱ्यांच्या मते, बिबट्या सामान्यतः मानवांपासून दूर राहणे पसंत करतो. तो सहजपणे हल्ला करत नाही; मात्र त्याला धोका वाटल्यास किंवा अचानक समोर आल्यास आक्रमक होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी घाबरून न जाता सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. पाळीव जनावरे मोकाट सोडू नयेत, कचरा उघड्यावर टाकू नये आणि रात्रीच्या वेळी प्रकाशयोजना ठेवावी, अशा उपाययोजना सुचवण्यात आल्या आहेत.

पर्यटकांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या माथेरान परिसरात सध्या सुट्टीचा हंगाम सुरू असल्याने वाहनांची वर्दळ वाढली आहे. अशा वेळी वन्यजीव रस्त्यावर दिसल्यास वाहतूक कोंडी किंवा अपघाताची शक्यता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे वाहनचालकांनी वेग नियंत्रित ठेवावा आणि वनक्षेत्रातून जाताना विशेष दक्षता घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. टॅक्सी चालकाने प्रसंगावधान राखून सुरक्षित अंतरावरून व्हिडिओ चित्रित केल्यामुळे परिस्थिती बिघडली नाही, याचीही नोंद अधिकाऱ्यांनी घेतली.

या घटनेमुळे एकीकडे वन्यजीवांच्या नैसर्गिक अधिवासाचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे, तर दुसरीकडे मानवी वस्ती आणि जंगल यांच्यातील सीमारेषा किती नाजूक आहे, हेही स्पष्ट झाले आहे. वन विभागाने नागरिकांच्या सहकार्यानेच अशा परिस्थितींचे प्रभावी व्यवस्थापन होऊ शकते, असे सांगितले आहे. कुठेही बिबट्या किंवा इतर वन्यजीव दिसल्यास तत्काळ वन विभागाला माहिती द्यावी, अफवा पसरवू नयेत आणि सोशल मीडियावर अप्रमाणित संदेश टाळावेत, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.

घाट रस्त्यावर झालेल्या या दर्शनानंतर स्थानिकांमध्ये सतर्कता वाढली असून, वन विभागाच्या सूचनांचे पालन करण्याकडे नागरिकांचा कल दिसत आहे. जंगलाचा सन्मान राखत सुरक्षित सहअस्तित्व राखणे हीच या घटनेतून घेण्यासारखी मोठी शिकवण ठरत आहे.