पुणे पासपोर्ट कार्यालयाचा इशारा: वैध पासपोर्ट धारकांना ई-पासपोर्टसाठी अर्ज करण्याची गरज नाही
पुणे नियमित पासपोर्ट वैधच; एजंटांकडून फसव्या अफवांना बळी पडू नका – प्रादेशिक पासपोर्ट अधिकारी यांचे आवाहन
पुणे प्रादेशिक पासपोर्ट अधिकारी डॉ. अर्जुन देओरे यांनी स्पष्ट केले की, वैध पासपोर्ट धारकांना ई-पासपोर्टसाठी पुन्हा अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही. फसव्या एजंटांच्या अफवांपासून सावध राहा.
सायली मेमाणे
पुणे २४ जुलै २०२५ : पुणे: नियमित पासपोर्ट वैधच; एजंटांकडून फसव्या अफवांना बळी पडू नका – प्रादेशिक पासपोर्ट अधिकारी यांचे आवाहन
वैध नियमित पासपोर्टधारक नागरिकांनी केवळ ई-पासपोर्ट सुरू झाले म्हणून नवीन अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही, असे स्पष्ट आवाहन प्रादेशिक पासपोर्ट अधिकारी डॉ. अर्जुन देओरे यांनी टाइम्स ऑफ इंडियाशी बोलताना केले. पासपोर्ट कालबाह्य, खराब झालेला किंवा पूर्ण भरलेला असल्यासच नव्याने अर्ज आवश्यक आहे, असे त्यांनी सांगितले.
सध्या अनेक दलाल व एजंट “केवळ ई-पासपोर्टच वैध आहेत” अशी चुकीची माहिती पसरवत असून, त्यामुळे अनेक नागरिक अनावश्यक अर्ज करत असल्याचे निदर्शनास आले आहे. “लोकांना सांगितले जात आहे की त्यांच्या नियमित पासपोर्टची वैधता संपली आहे कारण आता पासपोर्ट कार्यालयातून फक्त ई-पासपोर्ट दिले जात आहेत. हे पूर्णपणे खोटे आहे,” असे देओरे यांनी ठामपणे सांगितले.
मे २०२५ च्या पहिल्या आठवड्यापासून पुणे पासपोर्ट कार्यालयातून फक्त ई-पासपोर्ट जारी केले जात आहेत. हा बदल संपूर्ण देशभरात लागू करण्यात आलेल्या पासपोर्ट सेवा कार्यक्रम २.० चा भाग आहे. मात्र, याचा अर्थ आधीच्या सेवा कार्यक्रम १.० अंतर्गत जारी केलेले पासपोर्ट अवैध ठरत नाहीत.
“तुमचा पासपोर्ट फिजिकली खराब झाला नसेल किंवा कालबाह्य नसेल तर तुम्हाला नवीन ई-पासपोर्टची गरज नाही. कृपया अफवांवर विश्वास ठेवू नका,” असे आवाहन देओरे यांनी केले.
ई-पासपोर्ट हे नियमित पासपोर्टप्रमाणेच भौतिक पुस्तिकाच असते, पण त्यात रेडिओ फ्रिक्वेन्सी आयडेंटिफिकेशन (RFID) चिप असते. या चिपमध्ये पासपोर्टधारकाची माहिती सुरक्षित स्वरूपात संग्रहित केली जाते व ती विमानतळांवरील इमिग्रेशन काउंटरवर सहज ओळख पडताळणीसाठी वापरली जाते. यामुळे सुरक्षेत लक्षणीय सुधारणा होते.
ई-पासपोर्ट डिजिटल स्वरूपात डाउनलोड करता येत नाहीत किंवा मोबाइलमध्ये साठवता येत नाहीत, हेही त्यांनी स्पष्ट केले. ते पूर्णतः मूळ दस्तऐवजच असतात.
दरम्यान, पुणे पासपोर्ट कार्यालयाने नागरिकाभिमुख उपक्रमांबद्दल नुकताच राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्कार जिंकला आहे. पंतप्रधान सूर्य घर मुफ्त बिजली योजनेअंतर्गत भारतातील पहिले ८० किलोवॅट क्षमतेचे रूफटॉप सोलर प्लांट बसवणारे हे देशातील पहिले पासपोर्ट कार्यालय ठरले आहे. या उपक्रमामुळे कार्यालयाच्या एकूण मासिक विजेच्या वापरापैकी २५% वीज निर्माण होते आणि दरमहा ₹१ लाखाची बचत होते.
परराष्ट्र मंत्रालयाने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे की, पासपोर्ट अधिनियम १९६७ अंतर्गत पूर्वी जारी झालेले सर्व वैध पासपोर्ट आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी वापरता येऊ शकतात. नागरिकांनी अशा भ्रामक माहितीपासून सावध राहावे, असे स्पष्ट आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.